Odpowiednie zarządzanie oponami to jeden z najważniejszych obszarów obsługi floty. To element, który wpływa na bezpieczeństwo, spalanie, przestoje i organizację pracy. Aby móc poprawnie podejść do tego tematu, warto wiedzieć, jak obliczyć koszt cyklu życia opony. To pytanie, które obejmuje znacznie więcej niż samą cenę zakupu – do tego dochodzą m.in. montaż, eksploatacja czy oddanie do utylizacji.
Czym jest koszt cyklu życia opon?
Pełny koszt opony zaczyna się wcześniej niż w momencie wystawienia faktury zakupowej – i kończy później niż w momencie wymiany na nowy komplet. Suma wydatków obejmuje nie tylko sam zakup, lecz także montaż, sezonową wymianę, przechowywanie, naprawy czy koszt końcowy, związany z odbiorem i przetwarzaniem zużytego ogumienia. Do tego dochodzą koszty, które nieco ciężej oszacować – w szczególności wpływ na zużycie paliwa. W perspektywie całej floty to właśnie suma wszystkich tych decyzji, które pojedynczo mogą wydawać się niewielkie, wpływa na to, czy dana opona była ekonomicznym wyborem.
Na łączny koszt wpływa także stan techniczny ogumienia. Przykładowo zbyt niskie ciśnienie obniża ekonomię jazdy, przyspiesza zużycie i zwiększa ryzyko kosztownych awarii, podczas gdy poprawne ciśnienie może zwiększyć przebieg opony i ograniczyć wydatki eksploatacyjne. Również redukcja oporu toczenia przekłada się na niższe zużycie paliwa. To kwestie, które trzeba wziąć pod uwagę – opony często „zarabiają” lub „tracą” właśnie na etapie użytkowania, a nie zakupu.
Jak obliczyć koszt cyklu życia opony?
Przy analizie kosztu wymiany i przechowywania opon we flocie warto rozdzielić wydatki na jednorazowe, cykliczne i końcowe. Taka struktura ułatwia porównania (np. między modelami czy między dostawcami), a jednocześnie jasno pokazuje, gdzie można zaoszczędzić. Warto uwzględnić:
- zakup opony, z dopasowaniem do charakterystyki pojazdu i jego przebiegów;
- montaż, wymianę sezonową i ewentualne naprawy;
- przechowywanie między sezonami;
- dojazdy, organizację wizyt i przestoje auta;
- wpływ na zużycie paliwa, wynikający z ciśnienia i oporu toczenia;
- odbiór zużytej opony i koszt jej dalszego zagospodarowania lub utylizacji.
Narzędzia, które pomagają policzyć łączny koszt opony we flocie
W wielu przypadkach najprostszym narzędziem jest… zwykły arkusz kalkulacyjny. Sama tabela to jednak za mało – potrzebne są też kompletne, rzetelne dane. Przydatne będą zwłaszcza informacje takie jak historia serwisowania, raporty przebiegu, zapis wymian sezonowych czy podgląd kosztów według pojazdu, kierowcy i lokalizacji. Na podstawie takich danych można znacznie łatwiej zsumować poszczególne pozycje kosztowe, a tym samym – dostarczyć rzetelnej analizy wydatków na ogumienie.
Inflota oferuje właśnie takie rozwiązania. Nasza platforma dla fleet managerów obejmuje szereg wartościowych danych i raportów, które pomagają oszacować wydatki na opony, a także dostarczyć informacji do bardziej złożonych obliczeń. To z kolei zapewnia kolejne korzyści – m.in. większą kontrolę nad kosztami i wzrost przejrzystości w kwestii wydatków.
Przykładowe obliczenie kosztów opony
Załóżmy, że komplet opon kosztuje 1 600 zł, montaż i obsługa sezonowa to łącznie 300 zł rocznie, przechowywanie – 200 zł rocznie, a naprawy i drobne interwencje to sumarycznie 150 zł. Po dwóch sezonach dochodzi koszt odbioru i zagospodarowania zużytego ogumienia, w wysokości 100 zł. W tym przypadku po dwóch latach pełny koszt cyklu życia to 2 850 zł – kwota zauważalnie wyższa niż sam zakup. Jeśli taki komplet przejechał 80 tys. km, otrzymujemy koszt 1 km w wysokości ok. 3,5 gr.
Ten prosty model dobrze pokazuje, że sam zakup to dopiero początek. W bardziej zaawansowanej analizie warto uwzględnić także wpływ ciśnienia i oporu toczenia – obie z tych kwestii mają znaczenie dla ilości zużytego paliwa. To właśnie takie różnice często generują lukę między ceną zakupu a faktycznym kosztem opony.
Co zrobić z oponą po jej zużyciu?
Ostatni etap też ma znaczenie – zarówno dla kosztów, jak i dla ekologii. W Europie aż 95% opon jest zbieranych z powrotem i przetwarzanych, a odzyskany materiał trafia do kolejnych zastosowań przemysłowych. Dla floty firmowej może to jednak oznaczać dodatkowe koszty, które obejmują odbiór, transport i ewentualne przetworzenie. Najlepszym wyborem jest kontakt z wyspecjalizowanym serwisem lub partnerem zajmującym się obsługą opon – niezależnie jednak od przyjętej metody, koszt utylizacji opon musi być uwzględniony w łącznej kalkulacji.
Rzetelnie wyliczony koszt cyklu życia opony to znacznie więcej niż sam wydatek na zakup ogumienia. Uwzględnia się także wydatki eksploatacyjne, wymiany sezonowe, wpływ na zużycie paliwa czy wydatki na utylizację. Biorąc pod uwagę wszystkie z tych kwestii, można rzetelnie stwierdzić, które opony realnie obniżają koszty floty, a które generują dodatkowe wydatki i dostarczają przestrzeni do optymalizacji kosztów. Warto mieć na uwadze, że ogumienie nie jest pojedynczym wydatkiem, a całym systemem – rozwiązania takie jak platforma Inflota pozwalają lepiej kontrolować wszystkie koszty ogumienia.
